Słowo o sprawiedliwym Abrahamie PDF Drukuj Email

PRZEKŁAD POLSKI

Słowo o sprawiedliwym Abrahamie otwiera cykl apokryfów opowiadający o życiu patriarchy i jego krewnych. Cykl ten zachował się w dwu redakcjach słowiańskich; tzw. pierwsza, ukształtowała się najpewniej w X-XI w.; druga, uzupełniona licznymi szczegółami, ok. XIII-XIV w. Typy słowiańskie nie w pełni odpowiadają greckim i różnią się podziałem wątków w poszczególnych tekstach i ich układem. Niektóre fragmenty wykazują zbieżność z qumrańskimi tekstami apokryficznymi.

Abraham to pierwszy z patriarchów Izraela, żył prawdopodobnie w okresie 2000-1500 p.n.e. Pseudokanoniczne przekazy słowiańskie pomijają temat jego narodzin i młodości do czasu zniszczenia bożków Teracha. Słowo o sprawiedliwym Abrahamie nawiązuje do treści dwóch rozdziałów z Rdz. Wyjście Teracha z rodziną z Ur do Kanaanu to Rdz 11, 31; Rdz 12, 11-20 to epizod na dworze faraona w Egipcie. Słowo... opisuje zrozumienie przez Abrahama wielkości jedynego Boga Stwórcy i jego sprzeciw wobec ojca, pogańskiego wytwórcę idoli, a następnie podróż do Ziemi Chaldejskiej oraz nawrócenie faraona. W tekście pseudokanonicznym przyczyną wypędzenia Abrahama jest poniżenie przezeń bożków Teracha. Inaczej niż w Słowie?, w Rdz to właśnie Terach zabiera syna z rodziną z Ur do Kanaanu. Tekst dwukrotnie mówi o wyruszeniu Abrahama do Ziemi Chaldejskiej; nie nazwano jednak miejsca jego piętnastoletniego postoju w drodze. Pomylono tu zresztą Chaldeję z Kanaanem, a Kanaan z kolei z Egiptem. Inaczej, niż w Słowie..., w Rdz 20, 2 Abraham nazywa Sarę siostrą nie w Egipcie, a na dworze króla Abimelecha.

W legendach żydowskich obraz wydarzeń jest zasadniczo zbieżny z tym ze Słowa, ale dużo bardziej uszczegółowiony. Abraham szydzi z bożków ojca, który doprowadza do uwięzienia syna. Bóg sprawia jednak, iż Abraham nawet w piecu ognistym nie doznaje żadnej szkody [Graves, Patai s. 145-146, Bin Gorion 1, s. 146-155; tam też więcej o próbach wiary, którym poddawany jest patriarcha].

Wydania: cykl redakcji pierwszej w: ?. ?. ??????, ?????????????? ??????, Sb. ORJaSl t. 67, ?????-????????? 1899, s. 70-81; redakcji drugiej w: ?. ?????, ???????? ???????, SbNU 8, s. 406-413; zob. też SL, s. 42. Bibl.: Jacimirskij: ?????? ? ?????, I, s. 89-91; Abraham, Testamentum, BHG 2001; Testamenti recensio brevior, BHG 2002; Narratio, BHG 2003 [Testamentum Abrahae = De morte Abrahami]; CAVT, nr 88; Petkanova, s. 356-358; SL, s. 40-42; ????????? ?., ?. ??????????, ??????????? ????? ?? ????? ??? ??????? ? ??????????????? ????????? ??????????, [w:] ??????????? ???????? ?? ????????? ??????? ???????, ?. 4, ????? 1996, s. 203-251; ????a??? ?., ????????? ???????? ? ????????? ?????????? ? ??????????? ???????????? ????????, ????????? ?? ????????? ?????????, ?. 23 (?? 1973-1974), ????? 1976, s. 289-329; ????????? ?., ??????????? ?????????? ? ???????, ????? 1978, s. 189-201; Turdeanu E., L?Apocalypse d?Abraham en slave, ?Journal for the Study of Judaism?, 3, 1973, 2, s. 153-180; Jovanović, s. 495-499; ???????e? M., ?????????????????? ????? ??? ?????????? ?????? ?? ????????????? ???????????? ????????????? ??????. ??????????????? ?????????, [w:] ????????? ??????? ??? ?????? ????????? ? ????????????? ????????. ????????? ????????????? ??????????? ?????????? ??????? ??? ?????? ????????? ? ????????????? ???????? (? ?????? ????????????? ???????)?, ?????-????????? 2011, s. 254-271.

Przekład polski (I red.): Słowo o sprawiedliwym Abrahamie, przeł. M. Skowronek, [w:] Apokryfy i legendy, s. 77-81.

Odpisy:

1. NBKM 433 (tzw. Kodeks Panagjurski), k. 21-23'

Tytuł: ????? ??????????. ???????

Inc.: ?????? ???? ?? ?? ????????? ? ?? ?????? .??. ???? ?? ????? ???? ??. ?????? ????. ???????. ?????????? ?? ?????. ?????? ????? ? ???????? ????? ???...

Exc.: ...? ?????? ???? ???? ??? ????? ??????. ????? ???? ? ??????. ? ?????? ??????. ??????? ??????? ????.

XVI w., red. bułgarska

Poprawiony: wtorek, 17 stycznia 2012 00:00